Mikro, mały, średni i duży przedsiębiorca a obowiązek JPK

Prowadzenie księgowości przy pomocy programów komputerowych zobowiązuje przedsiębiorców do udostępniania organom kontrolnym treści prowadzonych ewidencji w jednym standardowym formacie. Jednolity Plik Kontrolny ma za zadanie ułatwiać i usprawniać proces kontroli. Przedsiębiorcy zobowiązani są przepisami prawa składać raporty na rzecz organów skarbowych w jednolitym formacie, a to zobowiązuje ich do korzystania wyłącznie z takich programów, które plik kontrolny generują lub pozwalają na jego utworzenie.

Jednolity Plik Kontrolny to zbiór danych, tworzony z systemów informatycznych podmiotu gospodarczego poprzez bezpośredni eksport danych. Zawiera informacje o operacjach gospodarczych za dany okres, posiada ustandaryzowany układ i format (schemat XML), który umożliwia jego łatwe przetwarzanie.

JPK_VAT - to raporty stanowiące podstawę stałej, bieżącej kontroli przedsiębiorców odbywającej się bez jakiegokolwiek dodatkowego wezwania podatnika do okazania dokumentów. W przypadku plików JPK_VAT, urzednicy na podstawie programu - ANALIZATORA JPK, weryfikują treść plików JPK_VAT (ewiudencji VAT podatników) poprzez:

  • kontrolę zgodności JPK_VAT z deklaracjami złożonymi za tożsamy okres - VAT-7 VAT-7K i pozostałymi deklaracjami VAT,
  • sprawdzenie kwot transakcji wykazanych przez kontrahentów w plikach JPK_VAT (czy kwoty u obu stron transakcji są takie same,
  • weryfikację statusu podmiotów - uczestników transakcji i weryfikację prawa odliczenia podatku (forma automatycznej kontroli krzyżowej w oparciu o podawany w JPK_VAT numer NIP kontrahenta - wykrywane jest m.in. czy kontrahent ma prawo naliczyć VAT od transakcji, czy jest podatnikiem VAT czynnym, czy skłądający deklaracje miał prawo odliczenia VAT i czy zachował należytą staranność przy weryfikacji kontrahenta).

Pozostałe pliki JPK trafiają wyłącznie na wezwanie organu i nie są przedmiotem bieżacej kontroli organu podatkowego. 

Elektronicznie ewidencje podatkowe w jednolitym standardzie są łatwe do odczytania i możliwe do szybkiej kontroli przez organy podatkowe. JPK to zresztą nie tylko ewidencje podatkowe – lecz również dokumenty księgowe, zapisy magazynowe oraz raporty bankowe. Wszystkie te dokumenty u podatników prowadzących zapisy księgowe przy użyciu programów komputerowych trzeba udostępniać w jednolitym formacie – czyli w JPK.

Ilość dokumentów, jakie przesyłać będzie można elektronicznie będzie sukcesywnie rozszerzana. Obecnie Ministerstwo Finansów udostępniło 7 struktur, które odpowiadają za najważniejsze

  • Struktura 1 – księgi rachunkowe – JPK_KR
  • Struktura 2 – wyciąg bankowy – JPK_WB
  • Struktura 3 – magazyn – JPK_MAG
  • Struktura 4 – ewidencje zakupu i sprzedaży VAT – JPK_VAT
  • Struktura 5 – faktury VAT – JPK_FA
  • Struktura 6 – podatkowa księga przychodów i rozchodów – JPK_PKPIR
  • Struktura 7 – ewidencja przychodów – JPK_EWP

Od lipca 2018 r. obowiązek wysyłki wszystkich struktu JPK obejmie nie tylko duże podmioty, ale również najmniejsze z przedsiębiorstw prowadzących księgi podatkowe. Część podmiotów może uniknąć kłopotliwego obowiązku - więcej na ten temat tutaj.

Plik wysłany na żądanie musi być:

  • przekazany w odpowiedniej formie – jako jednolity plik kontrolny,
  • odpowiednio podpisany – albo bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowalnym za pomocą ważnego certyfikatu, albo profilem zaufanym ePUAP (podpis profilem zaufanym ePUAP możliwy jest nie tylko na koncie ePUAP, ale również bezpośrednio w programie fillUp).

Oprócz przesłania JPK elektronicznie, dopuszczalne jest również jego dostarczenie przy pomocy elektronicznych nośników danych. W tym przypadku, elektroniczny nośnik danych musi być:

  • oznakowany w sposób pozwalający na jednoznaczną identyfikację nośnika;
  • przystosowany do przenoszenia pomiędzy powszechnie dostępnymi urządzeniami odczytującymi;
  • dostosowany do przechowywania w temperaturze 18-22oC przy wilgotności względnej 40-50%.

Sprawdź terminy w jakich przekazywania ewidencji w formie JPK, będzie dla Ciebie obowiązkowe >

Jednolity Plik Kontrolny dotyczy zarówno krajowych, jak i zagranicznych podatników, którzy zobowiązani będą do rozliczeń podatkowych w Polsce. JPK nie jest związany z posiadaniem stałego miejsca prowadzenia działalności lub miejsca siedziby na terytorium Polski. Podobnie, w przypadku dokumentacji JPK dla celów podatku VAT, dokument JPK_VAT, JPK_FV składają wszyscy podatnicy zarejestrowani w Polce jako podatnicy VAT. Nie składają go natomiast ci podatnicy, którzy sprzedaży dokonują z zagranicy bez obowiązku rejestracji w Polsce.