Chciałby płacić podatek, nie dostał na to zgody

Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że podatnik nie może dobrowolnie opodatkować usług, które są zwolnione z VAT ustawą.

Sprawę, którą ostatecznie rozstrzygnął wyrok NSA, zapoczątkował wniosek o indywidualną interpretację podatkową, złożony w 2021 r. przez wokalistę (rapera). Mężczyzna planował wówczas rozpoczęcie jednoosobowej działalności gospodarczej, w ramach której chciał zajmować się artystyczną i literacką działalnością twórczą (PKD 90.03.Z) oraz działalnością związaną z wystawianiem przedstawień artystycznych (PKD 90.01.Z). Sam wniosek dotyczył natomiast opodatkowania tej działalności podatkiem od towarów i usług oraz zakresu stosowania zwolnienia z podatku usług kulturalnych (zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT). Podatnik poprosił o potwierdzenie, że:

• usługi polegające na stworzeniu nagrań (także we współpracy z innymi artystami), a następnie udzieleniu licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania, nie są objęte zwolnieniem z VAT,
• usługi dostarczenia we własnym zakresie i na własny koszt fizycznych płyt z nagraniami lub albumem (także nagranymi we współpracy z innymi artystami), którymi następnie wytwórnia będzie dysponować w zakresie promocji, marketingu i dystrybucji nie są objęte zwolnieniem z VAT,
• usługi koncertowe są objęte zwolnieniem z VAT
• oraz dodatkowo, że w przypadku uznania wszystkich lub części powyższych usług za podlegające zwolnieniu z VAT, nadal ma prawo je opodatkować, powołując się bezpośrednio na przepisy Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.

W interpretacji Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że tworząc i dostarczając fizyczne płyty zawierające nagrania, wnioskodawca nie świadczy usług kulturalnych, lecz dokonuje dostawy towarów, jakimi są nagrania na nośnikach fizycznych. Skoro zaś ta czynność stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, to nie może skorzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy, gdyż to zwolnienie dotyczy wyłącznie usług. Równocześnie wskazał, że ze zwolnienia z VAT korzystają zarówno usługi koncertowe (w tym punkcie przyznał więc rację wnioskodawcy), jak i usługi polegające na tworzeniu nagrań (tu więc uznał jego stanowisko za nieprawidłowe). Dla oceny nie ma znaczenia fakt, czy wnioskodawca będzie dokonywał tych nagrań samodzielnie, czy we współpracy z innymi artystami.

Z kolei odpowiadając na pytanie o możliwość dobrowolnego opodatkowania usług zwolnionych z VAT bezpośrednio na podstawie unijnej dyrektywy Dyrektor KIS zauważył, że zasada, zgodnie z którą przepisy prawa wspólnotowego mają moc obowiązującą w polskim porządku prawnym ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy przepis prawa unijnego nie został wprowadzony do polskiego prawa pomimo istnienia takiego obowiązku lub gdy został wprowadzony w sposób wadliwy. Tymczasem przepis przepis art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT jest prawidłowo zaimplementowanym przepisem art. 132 ust. 1 lit. n Dyrektywy 112. Nie ma więc podstaw do bezpośredniego stosowania przepisów Dyrektywy w odniesieniu do usług świadczonych przez wnioskodawcę.

Z firmly przygotujesz i wyślesz JPK_V7M lub JPK_V7K prosto z przeglądarki!
firmly ułatwia wprowadzanie faktur, generowanie JPK_V7M, JPK_V7K i JPK_FA, oraz umożliwia online wysyłkę do urzędu skarbowego z e-podpisem. Sprawdź statusy wysyłki i pobieraj Urzędowe Poświadczenia Odbioru (UPO) bezpośrednio w aplikacji.
Przejdź do firmly i ułatw sobie pracę z JPK »

Zwolnienie z podatku podnosi cenę dostępu do kultury

Wnioskodawca zaskarżył tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W swojej skardze podkreślił między innymi, że celem analizowanych przepisów prawa podatkowego jest obniżenie kosztów dostępu do kultury. Tymczasem zwolnienie usług wnioskodawcy z podatku powoduje brak prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabywaniu towarów i usług wykorzystywanych do świadczenia usług, a więc w konsekwencji - wzrost tych cen. W tej sytuacji zdaniem skarżącego poprzestanie na literalnym, słownikowym brzmieniu przepisów jest nieuprawnione. Wnioskodawca zarzucił też organowi podatkowemu uchybienia proceduralne, takie jak nieodniesienie się do całości przedstawionego we wniosku stanowiska, niepoddanie analizie wszystkich regulacji prawnych mających wpływ na ocenę analizowanej kwestii i nieprzedstawienie w sposób wyczerpujący swojego stanowiska co do oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego.

WSA w Warszawie tę skargę jednak oddalił. Sąd nie zgodził się ze skarżącym, że art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT powinien być interpretowany przede wszystkim z uwzględnieniem celu, jakiemu służy, a więc obniżenia ceny dostępu do kultury. Choć zdaniem skarżącego gramatyczna interpretacja przepisu prowadzi do zaprzeczenia intencji ustawodawcy, to Sąd podkreślił, że wszystkie przepisy prawa materialnego i procesowego powinny być wykładane przede wszystkim w zgodzie z ich językowym zredagowaniem, zgodnie z literalnym brzmieniem wyrazów i zwrotów zastosowanych przy konstruowaniu norm prawnych. Jest to koniecznie w warunkach państwa prawa, w którym o treści obowiązujących przepisów ich adresaci dowiadują się przede wszystkim na podstawie literalnego brzmienia tych przepisów. Z opisu stanu faktycznego wynika, że skarżący będzie świadczył usługi kulturalne, które, zgodnie z literalnym brzmieniem analizowanego przepisu, będą podlegać zwolnieniu z opodatkowania VAT.

Sąd nie zgodził się też z zarzutem, że art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy jest nieprawidłową implementacją unijnej dyrektywy. Z jej treści jasno bowiem wynika, że państwa członkowskie mogą bezwarunkowo zwolnić z opodatkowania VAT usługi kulturalne podmiotów niepublicznych. Polski ustawodawca skorzystał z tej możliwości i bezwarunkowo zwolnił usługi kulturalne podmiotów innych niż publiczne, tak samo jak usługi podmiotów publicznych. Skarżący nie może się więc bezpośrednio powoływać się na przepisy dyrektywy, gdyż ta dyrektywa została prawidłowo zaimplementowana do prawa krajowego.

Podatnik zdecydował się na wniesienie skargi kasacyjnej od tego wyroku, jednak została ona oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Pisarka spotykająca się z czytelnikami nie zapłaci VAT od honorarium

Źródło: wyrok NSA I FSK 224/23 z 22 stycznia 2026 r., wyrok WSA w Warszawie III SA/Wa 349/22 z 10 października 2022 r., indywidualna interpretacja 0114-KDIP4-2.4012.632.2021.2.AA z 6 grudnia 2021 r.