Zachowanie podatnika decyduje o prawie do zwolnienia z VAT

Gdy podatnik popełni błąd przy składaniu deklaracji VAT-R, o prawie do korzystania ze zwolnienia podmiotowego może decydować to, czy zachowywał się jak czynny podatnik VAT - wynika z dwóch indywidualnych interpretacji.

Podatniczka prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą korzystała ze zwolnienia podmiotowego z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Prawo do tego zwolnienia utraciła w trakcie roku 2024 ze względu na przekroczenie limitu sprzedaży określonego w ustawie. Do korzystania ze zwolnienia mogła powrócić od 1 stycznia 2026 r., ponieważ:

• w 2025 r. nie przekroczyła limitu sprzedaży uprawniającego do korzystania ze zwolnienia,
• nie wykonywała czynności wymienionych w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT, uniemożliwiających skorzystanie ze zwolnienia,
• spełniła warunek wynikający z art. 113 ust. 11 ustawy o VAT, ponieważ od końca roku, w którym utraciła prawo do zwolnienia, upłynął wymagany okres.

Dlatego od 1 stycznia 2026 r. podatniczka zachowywała się jak podatnik korzystający ze zwolnienia podmiotowego, a więc:

• nie pobierała podatku VAT od nabywców,
• nie traktowała sprzedaży jako sprzedaży opodatkowanej VAT według właściwych stawek,
• nie podejmowała działań charakterystycznych dla podatnika czynnego w odniesieniu do tej sprzedaży.

Nie złożyła jednak aktualizacji VAT-R w terminie 7 dni od dnia, od którego mogła ponownie korzystać ze zwolnienia. Zdaniem podatniczki w opisanej sytuacji przysługuje jej prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z VAT od 1 stycznia 2026 r., mimo że aktualizacja VAT-R została złożona po upływie terminu 7 dni. Kobieta wystąpiła w tej sprawie o indywidualną interpretację. We wniosku argumentowała, że przepis art. 113 ust. 11 ustawy o VAT nie uzależnia prawa do ponownego skorzystania ze zwolnienia od zachowania terminu na złożenie aktualizacji VAT-R. Ta czynność ma charakter informacyjny i ewidencyjny, służy poinformowaniu naczelnika urzędu skarbowego o zmianie danych rejestracyjnych podatnika, ale nie kreuje samego prawa do zwolnienia ani nie stanowi materialnoprawnej przesłanki korzystania z tego zwolnienia. Niedochowanie terminu może być oceniane wyłącznie na płaszczyźnie formalnych obowiązków podatnika, ale nie wpływa na samo prawo do skorzystania ze zwolnienia, jeżeli spełnione zostały przesłanki materialne - przekonywała podatniczka.

W interpretacji Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że w razie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu rejestracyjnym podatnik powinien - w terminie siedmiu dni licząc od dnia, w którym nastąpiła zmiana - złożyć do naczelnika urzędu skarbowego zgłoszenie aktualizacyjne VAT-R, zaznaczając w nim, że będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy (zwolnienia podmiotowego) oraz podając datę, od której będzie korzystał lub już korzysta ze wskazanego zwolnienia. Jednak podkreślił też, że przepis art. 113 ust. 11 ustawy nie uzależnia prawa do wyboru zwolnienia od terminu złożonego zawiadomienia w urzędzie, tylko od spełnienia warunku określonego w tym przepisie, a więc bycia czynnym podatnikiem podatku VAT co najmniej przez rok licząc od końca roku, w którym podatnik utracił lub zrezygnował ze zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 ustawy. Fakt złożenia przez podatnika zawiadomienia po upływie 7 dni nie pozbawia go prawa do wyboru przysługującego mu zwolnienia, o ile podatnik zachowywał się jak podatnik, u którego sprzedaż korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Podatniczka ten warunek spełniła, dlatego fakt złożenia zawiadomienia po terminie nie pozbawia jej prawa do wyboru przysługującego zwolnienia - rozstrzygnął Dyrektor KIS.

Z firmly przygotujesz i wyślesz JPK_V7M lub JPK_V7K prosto z przeglądarki!
firmly ułatwia wprowadzanie faktur, generowanie JPK_V7M, JPK_V7K i JPK_FA, oraz umożliwia online wysyłkę do urzędu skarbowego z e-podpisem. Sprawdź statusy wysyłki i pobieraj Urzędowe Poświadczenia Odbioru (UPO) bezpośrednio w aplikacji.
Przejdź do firmly i ułatw sobie pracę z JPK »

Zachowywał się jak podatnik, nie może korzystać ze zwolnienia

Inny podatnik prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą i korzystający ze zwolnienia z VAT w grudniu 2025 r. stwierdził, że przekroczył limit sprzedaży uprawniający do zwolnienia z podatku VAT. W związku z tym dokonał rejestracji jako czynny podatnik VAT, a w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R w sekcji C.1. „Okoliczności określające obowiązek podatkowy” zaznaczył punkt 37: „podatnik traci (utracił) zwolnienie, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub ust. 9 ustawy”. Następnie wystawił fakturę z wykazanym podatkiem VAT, złożył plik JPK oraz uiścił należny podatek VAT. Po ponownym przeanalizowaniu dokumentów podatnik stwierdził jednak, że błędnie obliczył wartość sprzedaży i w rzeczywistości nie przekroczył limitu uprawniającego do zwolnienia z VAT, a tym samym nie był zobowiązany do rejestracji jako czynny podatnik VAT.

Mężczyzna wystąpił o indywidualną interpretację i we wniosku poprosił o potwierdzenie, że w opisanym stanie faktycznym nie doszło do skutecznej rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 113 ust. 1 ustawy. Ze zgłoszenia VAT-R wynika bowiem, że podatnik poinformował urząd skarbowy o utracie prawa do zwolnienia na skutek przekroczenia ustawowego limitu. Zdaniem podatnika pomyłka w wyliczeniu wartości sprzedaży i faktyczny brak przekroczenia limitu nie powoduje utraty prawa do zwolnienia pomimo zgłoszenia utraty tego prawa na formularzu VAT-R. Takie zgłoszenie ma bowiem ma charakter wyłącznie techniczny, informacyjny, natomiast utrata prawa do zwolnienia następuje z mocy ustawy, na skutek zaistnienia zdarzenia wynikającego z art. 113 ust. 5 lub ust. 10 tej ustawy.

Podatnik przekonywał też, że zgłoszenie utraty zwolnienia na skutek błędnego obliczenia wartości sprzedaży nie jest równoznaczne z dobrowolną rezygnacją ze zwolnienia podmiotowego. Oświadczenie woli w tym zakresie składa się bowiem poprzez zaznaczenie w sekcji C.1. formularza VAT-R punktu 34, nie zaś punktu 37.

Po przeanalizowaniu tej sytuacji Dyrektor KIS wskazał, że co do zasady podatnik, który nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 113 ust. 13 ustawy, a wartość jego sprzedaży w danym roku nie przekroczyła kwoty 200 000 zł (do 31 grudnia 2025 r.) lub kwoty 240 000 zł (od 1 stycznia 2026 r.), może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy. Zauważył też, że choć wnioskodawca złożył zgłoszenie rejestracyjne ze względu na pomyłkę w obliczeniu obrotu, to po dopełnieniu tej formalności zachowywał się jak podatnik VAT czynny - wystawił fakturę z wykazanym podatkiem VAT, złożył plik JPK oraz uiścił należny podatek VAT.
Tym samym nie mógł korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy, a złożona przez niego rezygnacja ze zwolnienia podmiotowego była skuteczna - rozstrzygnął Dyrektor KIS.

Nie złożył VAT-R, musi zapłacić podatek

Źródło: indywidualne interpretacje 0112-KDIL3.4012.463.2026.2.AK z 4 września 2026 r., 0113-KDIPT1-1.4012.684.2026.1.WL z 21 września 2026 r.